CƠ SỞ HẠ TẦNG - GIAO THÔNG - XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG - GIAO THÔNG - XÂY DỰNG
Hiệu suất thấp - Cước phí cao

Chi phí vận tải cao do có quá nhiều tiêu cực phí phát sinh trên đường. Điều đó doanh nghiệp đều đã biết. Nhưng còn một nguyên nhân khác ảnh hưởng đến cước phí, đó chính là hiệu suất khai thác phương tiện vận tải.

 Một tháng có 12 ngày “đắp mền”

Chủ đề của một cuộc một hội thảo, do Bộ Giao thông Vận tải tổ chức ở TPHCM vào trung tuần tháng 7 vừa qua, là nhằm tìm ra giải pháp nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu vận tải đường bộ cho năm năm tới. Thế nhưng, số liệu khảo sát do Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam công bố lại cho thấy một thực trạng trái ngược. Năng lực vận tải đường bộ ở Việt Nam chẳng những không thiếu mà còn thừa rất lớn. Với đội xe hiện có, nếu khai thác hết công suất, có thể đủ để đáp ứng nhu cầu vận tải đến năm 2010.

Ông Nguyễn Võ Liễu, Tổng thư ký Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, cho biết theo kết quả điều tra ở các doanh nghiệp vận tải, bình quân mỗi đầu ô tô hoạt động không quá 18 ngày trong một tháng và mỗi ngày cũng chỉ vận hành dưới bảy giờ. Ông kết luận: “Hệ số khai thác năng lực của phương tiện vận tải như thế là quá thấp”.

Theo ước tính của Bộ Giao thông Vận tải, tổng khối lượng hàng hóa vận tải bằng đường bộ trong năm 2005 đạt 152 triệu tấn. Nếu đem số hàng đó chia đều cho 250.000 xe tải hiện đang lưu hành, bình quân một xe chỉ chở được gần 1,7 tấn hàng với quãng đường vận chuyển khoảng 73 - 100 ki lô mét mỗi ngày.

Vì sao ?

Hệ thống đường bộ yếu và không đồng bộ là nguyên nhân đầu tiên làm cho hiệu quả khai thác năng lực phương tiện vận tải kém. Ngay trong hệ thống quốc lộ, mạch máu giao thông của quốc gia, hiện còn đến gần 60% tổng chiều dài chưa được cải tạo và nâng cấp. Số cầu trên quốc lộ có tải trọng không đồng cấp với đường còn khá nhiều, đến 658 chiếc, trong đó 173 cây cầu cần phải xây dựng lại thì mới bảo đảm an toàn giao thông. Để bảo vệ hệ thống đường yếu, Bộ Giao thông Vận tải và các cơ quan quản lý ngành ở địa phương đã ban hành nhiều quy định hạn chế tải trọng phương tiện lưu thông, do vậy nhiều ô tô không thể hoạt động với tải trọng thiết kế, dẫn đến đơn giá vận chuyển cho mỗi tấn hàng tăng.

Các quy định hạn chế tốc độ lưu thông trên đường cũng ảnh hưởng không kém. Nó không những kéo dài thời gian vận chuyển mà còn làm tăng mức tiêu hao nhiên liệu. Theo Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, tốc độ trung bình của xe tải và xe khách hiện nay chỉ khoảng 35 ki lô mét/giờ.

Hiện nay, Việt Nam có 2.500 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh vận tải bằng ô tô, nhưng đến một nửa chỉ có 1-10 xe. Số doanh nghiệp sở hữu từ 150 xe trở lên khoảng 150. Phần lớn doanh nghiệp vận tải thuộc loại nhỏ và rất nhỏ cho thấy hoạt động này chủ yếu còn mang tính gia đình, mức độ chuyên nghiệp trong kinh doanh chưa cao và điều đó ảnh hưởng không ít đến hiệu suất khai thác phương tiện.

Ở Việt Nam, nhu cầu vận tải hàng hóa đường bộ chủ yếu phát sinh ở các thành phố lớn, nơi có kinh tế phát triển mạnh. Trong đó, những luồng hàng hóa lớn tập trung trên tuyến đường Bắc - Nam và từ một số cảng biển Cái Lân, Hải Phòng, Đà Nẵng, Quy Nhơn, cảng Sài Gòn, Vũng Tàu… đến những tỉnh, thành nằm trong các vùng kinh tế trọng điểm. Do vậy, hầu hết doanh nghiệp vận tải tập trung về các nơi có luồng hàng lớn để hoạt động.

Nhiều doanh nghiệp cùng tham gia khai thác những khu vực thị trường hẹp làm cho tính cạnh tranh trở nên quyết liệt. Tưởng chừng điều đó sẽ có lợi cho khách hàng, nhưng theo ông Nguyễn Võ Liễu thì thực tế không phải như vậy. Ông phân tích: “Sự tập trung đã làm năng lực vận tải trên luồng Bắc - Nam và các trung tâm kinh tế vượt xa so với nhu cầu, dẫn đến hiệu suất khai

thác phương tiện vận tải giảm. Vì thiếu hàng, các chủ xe phải nâng cước phí vận tải để tránh bị lỗ, nghĩa là khách hàng của họ phải trả nhiều tiền hơn”. Ngoài ra, các thành phố lớn, chẳng hạn như TPHCM, lại hạn chế xe tải ra vào suốt từ sáng cho đến hết giờ cao điểm buổi tối. Đó là một trong những nguyên nhân khiến các phương tiện chỉ có thể hoạt động không quá bảy giờ trong ngày.

Nên có những tập đoàn vận tải

Trước hiện trạng trên, vấn đề đáng quan tâm của ngành giao thông vận tải không phải là tìm giải pháp gia tăng số xe mà là nâng cao hiệu suất khai thác phương tiện.

Quan trọng nhất là nâng cấp hệ thống đường bộ nhằm nới rộng giới hạn về tải trọng đối với xe lưu thông trên đường. Giải quyết vướng mắc này không dễ vì cần nhiều thời gian và kinh phí đến hàng tỉ đô la Mỹ. Nhưng nếu Nhà nước tập trung đầu tư trước cho những khu vực có nhu cầu vận chuyển cao, thay vì làm dàn trải như lâu nay, thì với số vốn nhỏ hơn vẫn có thể sớm giải quyết phần nào trở ngại. Bên cạnh đó, việc Bộ Giao thông Vận tải có thể làm nhanh là khảo sát điều kiện của các trục đường đã cải tạo, nâng cấp để mở rộng giới hạn tốc độ chạy xe như  xây dựng rào ngăn hai bên quốc lộ, tỉnh lộ ở những đoạn đi qua khu dân cư và cầu vượt cho người đi bộ.

Ngoài ra, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ để hình thành những công ty vận tải lớn và xa hơn là các tập đoàn vận tải. Chẳng hạn khuyến khích các cơ sở vận tải gia đình dùng xe làm vốn góp để trở thành cổ đông trong công ty cổ phần. Những doanh nghiệp lớn sẽ có điều kiện thuận lợi để áp dụng các phương thức quản lý hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình hoạt động để tăng hiệu suất và giảm chi phí. Hơn nữa, những tập đoàn hay công ty vận tải lớn thì tiếng nói chống lại tình trạng nhũng nhiễu, mãi lộ sẽ mạnh mẽ và có hiệu quả.

Đức Hoàng

 

(6272 Lượt xem)

CÁC TIN BÀI KHÁC:
Ngôn ngữ Ngôn ngữ
English (United States) Tiếng Việt (Việt Nam)
Hoạt động nghiên cứu khoa học Hoạt động nghiên cứu khoa học
Tin hoạt động khoa học tháng 10 năm 2018 (8/11/2018)

Tin hoạt động khoa học tháng 08 năm 2018 (11/9/2018)

Tin hoạt động khoa học tháng 07 năm 2018 (13/8/2018)


Số lượt truy cập Số lượt truy cập
18798710