KINH TẾ VĨ MÔ - KINH TẾ NGÀNH KINH TẾ VĨ MÔ - KINH TẾ NGÀNH
Một góc nhìn về kinh tế Việt Nam

Hội nghị nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho Việt Nam trong hai ngày 6 và 7-12 tại Hà Nội bàn sâu vào hai chủ đề chính: giải pháp nhằm thực hiện thành công kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2006-2010 và cơ hội, thách thức đối với Việt Nam khi hội nhập vào nền kinh tế thế giới. TBKTSG xin giới thiệu tóm tắt báo cáo cập nhật tình hình cải cách và phát triển kinh tế của Việt Nam do Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam (WB-VN)) thực hiện, được công bố tại hội nghị.

Hội nghị nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho Việt Nam trong hai ngày 6 và 7-12 tại Hà Nội bàn sâu vào hai chủ đề chính: giải pháp nhằm thực hiện thành công kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2006-2010 và cơ hội, thách thức đối với Việt Nam khi hội nhập vào nền kinh tế thế giới. TBKTSG xin giới thiệu tóm tắt báo cáo cập nhật tình hình cải cách và phát triển kinh tế của Việt Nam do Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam (WB-VN)) thực hiện, được công bố tại hội nghị.  

Nhìn lại điểm yếu

Báo cáo đã dành một phần khá lớn để nói về những mặt được của kinh tế Việt Nam trong năm qua như mức tăng GDP, xuất khẩu, vốn đầu tư nước ngoài, đầu tư trong nước hay thành công trong xóa đói giảm nghèo, phát hành trái phiếu quốc tế… Tuy nhiên, điều mà nhiều người muốn biết là những nhận định của WB-VN về các điểm còn yếu của nền kinh tế vì nó có thể giúp chúng ta có một cái nhìn khách quan hơn nhằm xác định hướng phát triển cho những năm tới.

Một trong những vấn đề hiện nay là việc huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu đang chững lại. Nguyên nhân chính là do lãi suất huy động của trái phiếu chính phủ tương đối thấp: trái phiếu loại ba năm và năm năm mới phát hành gần đây nhất chỉ có lãi suất tương ứng là 8,15% và 8,75% trong khi các ngân hàng thương mại trả lãi tới 9,5%/năm cho các khoản tiền gửi có thời hạn ba năm. Ngoài ra, TPHCM và Hà Nội cũng phát hành trái phiếu xây dựng cơ sở hạ tầng đã tạo thêm sức ép cạnh tranh đối với trái phiếu chính phủ. Tốc độ giải ngân nguồn vốn đã huy động cũng rất chậm, theo dự đoán, chỉ có 16.000 tỉ đồng, tương đương với 75% mức dự kiến, sẽ được giải ngân tính đến hết năm 2005. Tốc độ giải ngân chậm chạp chủ yếu là do các thủ tục giải phóng mặt bằng và đầu tư quá phức tạp, cộng thêm với những yếu kém trong công tác giám sát.

Thứ hai là vấn đề lạm phát. Báo cáo của WB-VN cho rằng những biến động do cung đẩy lạm phát tăng nhanh trong năm 2004 vẫn chưa hoàn toàn dịu xuống, thậm chí còn lặp lại trong năm 2005. Trong đó phải kể đến những cú sốc như dịch cúm gia cầm bùng phát, thời tiết xấu, và giá của các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu như xăng dầu, phân bón, xi măng và thép tăng cao. “Các tuyên bố của Ngân hàng Nhà nước cho thấy Việt Nam khá miễn cưỡng trong việc thắt chặt chính sách tiền tệ để kiềm chế lạm phát do biến động về cung gây ra bởi chính sách này có thể kìm hãm sản xuất và tăng trưởng” - bản báo cáo nhận định.

Về mặt tín dụng, báo cáo cho rằng quan ngại chủ yếu là ở chất lượng tín dụng. Những tháng gần đây, Ngân hàng Nhà nước đã đặc biệt cảnh báo về những rủi ro liên quan tới các khoản vay để đầu tư vào bất động sản. Với tình hình đóng băng của các giao dịch bất động sản, nhiều người đã tỏ ra lo ngại về khả năng của các chủ đầu tư xây dựng trong việc hoàn trả các khoản vay. Ngân hàng Nhà nước cũng nhấn mạnh về rủi ro liên quan tới tình trạng “chạy đua lãi suất” giữa các ngân hàng để thu hút tiền gửi. “Vì lãi suất tiền gửi cao sẽ đẩy lãi suất cho vay lên theo, việc đánh giá năng lực trả nợ của người đi vay lại càng cần được quan tâm chú trọng hơn”, báo cáo viết và nhận định: “Rất khó đánh giá chất lượng tín dụng và cho mãi tới gần đây các ngân hàng vẫn được yêu cầu báo cáo tình hình nợ xấu căn cứ theo các tiêu chuẩn lỏng lẻo và sơ sài hơn nhiều so với các tiêu chuẩn được quốc tế công nhận”.

Nỗ lực cải cách và hội nhập

Ở phần sau của bản báo cáo, khi nói về những chính sách hội nhập quốc tế, báo cáo cho rằng nguyên nhân chủ yếu của việc Việt Nam lỡ chuyến tàu WTO vào tháng 12 năm nay như mục tiêu ban đầu là do không thể kết thúc đàm phán song phương với tất cả các đối tác, mà quan trọng nhất là chưa kết thúc đàm phán được với Mỹ. Về thái độ của Mỹ, báo cáo nhận xét: “Theo một số nguồn tin, Mỹ muốn Việt Nam mở cửa ngành viễn thông và tài chính cao hơn mức mà Việt Nam đưa ra trong bản chào. Giới doanh nghiệp Mỹ cũng phàn nàn nhiều về những hạn chế về quyền kinh doanh và phân phối khiến cho các doanh nghiệp Mỹ không thâm nhập được vào thị trường Việt Nam hoặc không bán được hàng hóa tại thị trường này. Các doanh nghiệp Mỹ cũng muốn thấy Việt Nam thực thi nghiêm chỉnh và đầy đủ các điều khoản trong Hiệp định Thương mại song phương (BTA) đã ký kết”. Trong khi đó, dựa vào các phát biểu của quan chức Việt Nam, báo cáo cho rằng Việt Nam nhận định “một số trong những yêu cầu mà Mỹ đưa ra là vượt quá khuôn khổ WTO, hay còn gọi là các yêu cầu WTO cộng, và với trình độ phát triển hiện tại của nước này thì các đối tác không nên có những đòi hỏi như vậy”.

Báo cáo ghi nhận những nỗ lực của Việt Nam nhằm thông qua nhiều đạo luật, có ý nghĩa quan trọng đối với việc gia nhập WTO. Chẳng hạn, “Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi và Luật Thuế giá trị gia tăng sửa đổi sẽ đảm bảo không còn tình trạng phân biệt đối xử giữa sản phẩm nhập khẩu và sản phẩm sản xuất trong nước theo đúng quy định của WTO”, báo cáo viết. 

Về quá trình cải cách doanh nghiệp nhà nước, báo cáo nhận xét: “Hiện tượng cổ phần hóa “khép kín” phổ biến trong thời gian trước đã có chiều hướng giảm bớt. Tỷ lệ phần trăm các doanh nghiệp nhà nước không bán cổ phần ra bên ngoài đã giảm từ mức 52% năm 2003 xuống còn 29% năm 2005”.

Việt Nam cũng đã xác định lộ trình cải cách hệ thống ngân hàng theo hướng chuyển Ngân hàng Nhà nước thành ngân hàng trung ương độc lập và hiện đại với chức năng thực thi chính sách tiền tệ và giám sát hệ thống ngân hàng.

Kế hoạch cơ cấu lại Ngân hàng Nhà nước cũng dự kiến sẽ cắt giảm bớt các chi nhánh của Ngân hàng Nhà nước ở các địa phương. Các chi nhánh cấp tỉnh có thể sẽ được sáp nhập vào với các văn phòng quản lý vùng của Ngân hàng Nhà nước nhằm loại bỏ khả năng can thiệp của chính quyền tỉnh vào các hoạt động của Ngân hàng Nhà nước cấp chi nhánh.   

 

Thanh Yến

Trích Thời báo Kinh tế Sài Gòn tháng 12/2005

(2949 Lượt xem)

CÁC TIN BÀI KHÁC:
Ngôn ngữ Ngôn ngữ
English (United States) Tiếng Việt (Việt Nam)
Hoạt động nghiên cứu khoa học Hoạt động nghiên cứu khoa học
Tin hoạt động khoa học tháng 03 năm 2019 (8/4/2019)

Tin hoạt động khoa học tháng 02 năm 2019 (11/3/2019)

Tin hoạt động khoa học tháng 01 năm 2019 (21/2/2019)


Số lượt truy cập Số lượt truy cập
19623964