KINH TẾ VĨ MÔ - KINH TẾ NGÀNH KINH TẾ VĨ MÔ - KINH TẾ NGÀNH
Tăng trưởng và lạm phát - đâu là ưu tiên?

Hầu như tất cả các quốc gia trên thế giới đều theo đuổi bốn mục tiêu chung - tăng trưởng cao, lạm phát thấp, thất nghiệp ít, cán cân thanh toán có số dư. Trong các mục tiêu này, tăng trưởng cao và lạm phát thấp là hai mục tiêu có tầm quan trọng hàng đầu, đồng thời có quan hệ chặt chẽ với nhau; xét về mặt nào đó còn là những đại lượng “khống chế” lẫn nhau.

 Hầu như tất cả các quốc gia trên thế giới đều theo đuổi bốn mục tiêu chung - tăng trưởng cao, lạm phát thấp, thất nghiệp ít, cán cân thanh toán có số dư. Trong các mục tiêu này, tăng trưởng cao và lạm phát thấp là hai mục tiêu có tầm quan trọng hàng đầu, đồng thời có quan hệ chặt chẽ với nhau; xét về mặt nào đó còn là những đại lượng “khống chế” lẫn nhau.

Muốn tăng trưởng cao hơn thì phải tăng đầu tư, tăng chi ngân sách, hạ lãi suất cho vay, kích cầu tiêu dùng, đẩy mạnh xuất khẩu, giảm nhập siêu… nhưng nếu làm như vậy thì lạm phát sẽ tăng. Đó là chưa kể các yếu tố tác động bên ngoài như giá nhập khẩu tăng làm tăng chi phí đầu vào; hay các yếu tố thiên tai, dịch bệnh như đại hạn, bão lụt, dịch cúm gia cầm… vừa làm tăng chi phí đầu vào, vừa làm giảm nguồn cung, tăng chi ngân sách…

Muốn lạm phát thấp, thì phải thắt chặt chi ngân sách, thắt chặt đầu tư, tiêu dùng, tăng lãi suất cho vay, tăng dự trữ bắt buộc, giảm thuế suất thuế nhập khẩu… nhưng như thế thì tăng trưởng kinh tế sẽ không cao. Chính vì mối quan hệ này, trong khi không thể cùng thực hiện cả hai mục tiêu, muốn ưu tiên mục tiêu nào, các chuyên gia đã dùng các cụm từ “hy sinh mục tiêu tăng trưởng cho mục tiêu kiềm chế lạm phát” hay “hy sinh mục tiêu kiềm chế lạm phát cho mục tiêu tăng trưởng” để nói về chính sách kinh tế - tài chính của một nước.

Mỹ trong thời gian khá dài đã thực thi chính sách hy sinh mục tiêu tăng trưởng cho mục tiêu kiềm chế lạm phát. Sau hơn mười năm tăng trưởng liên tục khi kinh tế Mỹ bước vào chu kỳ suy thoái, nước Mỹ đã chuyển sang thực thi chính sách hy sinh mục tiêu kiềm chế lạm phát cho mục tiêu tăng trưởng, mà biểu hiện rõ nhất là chỉ trong một năm đã liên tục 12 lần cắt giảm lãi suất từ 6,7% xuống chỉ còn 1%. Khi tăng trưởng kinh tế phục hồi và lạm phát có dấu hiệu tăng trở lại, nước Mỹ lại thực thi chính sách hy sinh mục tiêu tăng trưởng cho mục tiêu chống lạm phát với một trong những giải pháp cụ thể đã thực hiện là chỉ từ tháng 7-2004 đến nay đã tám lần liên tục nâng lãi suất từ 1% lên 3%, và theo dự đoán của nhiều chuyên gia, lãi suất của Mỹ sẽ còn tăng lên nữa, có thể đạt trên 4,5% vào cuối năm nay.

Trung Quốc sau 26 năm tăng trưởng liên tục với tốc độ cao - hiện giữ kỷ lục về thời gian tăng trưởng liên tục mà trước đó Hàn Quốc đã giữ với 23 năm - cũng đã muốn hạ bớt tốc độ tăng trưởng nóng và kiềm chế lạm phát, bằng việc giảm đầu tư sau mấy năm ở mức cao nhất thế giới (trên 44% so với GDP)…

Vậy đối với nước ta, tình hình hiện nay ra sao?

Mục tiêu năm 2005 do Quốc hội đề ra là tăng trưởng GDP 8,5%, lạm phát dưới 6,5%. Mục tiêu này so với năm 2004 có hai điểm đáng lưu ý. Một mặt, tốc độ tăng trưởng GDP theo mục tiêu năm 2005 cao hơn mức thực hiện của năm 2004 tới 0,8%, còn lạm phát lại thấp hơn tới 3%! Mặt khác, quan hệ giữa tăng trưởng GDP và lạm phát có sự thay đổi: năm 2004, lạm phát cao hơn tăng trưởng GDP 1,8%; ngược lại, theo mục tiêu năm 2005, lạm phát lại thấp hơn tăng trưởng GDP 2%!

Tăng trưởng kinh tế là lựa chọn ưu tiên bởi thực hiện được mục tiêu tăng trưởng kinh tế có tầm quan trọng hàng đầu để chống tụt hậu xa hơn và là tiền đề để thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội khác, kể cả mục tiêu kiềm chế lạm phát. Tuy nhiên, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng, không thể tiếp tục bằng con đường gia tăng đầu tư, mà phải bằng con đường nâng cao hiệu quả đầu tư. Bởi vì chúng ta đã ở vào thời điểm mà nếu đầu tư sản xuất kinh doanh kém hiệu quả, sản phẩm làm ra không có sức cạnh tranh, thì đến cả sự tăng trưởng về lượng cũng không thể đạt được như trước. Mặt khác, theo kinh nghiệm của nhiều nước, việc đạt được mục tiêu trong dài hạn không chỉ phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng cao trong ngắn hạn, mà phần lớn phụ thuộc vào sự bền vững của tốc độ đó, mà điều này phần lớn lại được quyết định bởi năng suất, chất lượng và hiệu quả.

 

Phương Nam

Thời báo Kinh tế Sài Gòn tháng 05/2005

 

(4633 Lượt xem)

CÁC TIN BÀI KHÁC:
Ngôn ngữ Ngôn ngữ
English (United States) Tiếng Việt (Việt Nam)
Hoạt động nghiên cứu khoa học Hoạt động nghiên cứu khoa học
Tin hoạt động khoa học tháng 02 năm 2019 (11/3/2019)

Tin hoạt động khoa học tháng 01 năm 2019 (21/2/2019)

Tin hoạt động khoa học tháng 12 năm 2018 (22/1/2019)


Số lượt truy cập Số lượt truy cập
19394413