KINH TẾ VĨ MÔ - KINH TẾ NGÀNH KINH TẾ VĨ MÔ - KINH TẾ NGÀNH
Quan điểm về chuyển dịch cơ cấu vùng để phát huy các lợi thế so sánh và hạn chế các bất lợi thế so sánh

Cùng với cơ cấu ngành, chúng ta cũng đã có quan điểm ngày càng rõ, quan tâm đúng mức đến chuyển dịch cơ cấu vùng, làm cho cả đất nước phát triển, phát huy được các lợi thế so sánh và hạn chế các bất lợi thế so sánh của từng vùng, bổ sung cho nhau cùng phát triển bền vững.. Từ Đại hội VII (1991), trong Văn kiện Đại hội cũng như trong các kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, chúng ta đã có chú ý đúng mức, nêu rõ những định huớng phát triển các vùng và liên kết với nhau trong một nền kinh tế thị trường thống nhất. Chính điều đó cho phép phát triển kinh tế các vùng gắn với phát triển xã hội và bảo vệ môi trường, làm cho đất nước chuyển mạnh theo hướng phát triển bền vững.

Tuy nhiên, khi đụng chạm đến việc xử lý các quan hệ cân đối liên ngành, liên vùng cụ thể thì lại gặp ngay những sự khác biệt về tư duy. Thực tế có sự khác biệt nhất định giữa quan điểm “công bằng” và “cào bằng”. Việc phát triển các khu vực động lực (bao gồm các vùng kinh tế trọng điểm) nên có những ưu tiên nào và đến mức nào, trong khi các giải pháp ưu tiên loại hình nào và đến mức nào cho các vùng nghèo, vùng còn khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ để không tạo ra khoảng cách “giàu nghèo” quá lớn12 vẫn là một câu hỏi cần được nghiên cứu và giải đáp thấu đáo hơn nữa. Quan điểm và kinh nghiệm xử lý kiên định và có lộ trình quan hệ phát triển vùng ven biển và vùng Tây của Trung Quốc cũng rất đáng quan tâm, mặc dù nước bạn đến nay vẫn chưa giải quyết hoàn hảo vấn đề quan trọng và cũng rất phức tạp này.

Mặc dù đã đạt nhiều kết quả, nhưng vấn đề là nên dành bao nhiêu nguồn lực, lộ trình thế nào để có thể khơi dậy các nguồn lực và lợi thế so sánh của các vùng đi trước (như các vùng kinh tế trọng điểm), tăng nhanh tiềm lực kinh tế của đất nước, mà vẫn có đủ lực và chính sách để trực tiếp hỗ trợ các vùng khó khăn, các vùng nông thôn, không để xảy ra các mất cân đối vùng quá lớn, mất cân đối thành thị nông thôn, có thể nảy sinh các vấn đề xã hội phức tạp13. Gần đây tình trạng tự tạo ra các “cơ chế riêng” của nhiều địa phương có xu hướng đi quá xa khung chính sách chung, có thể tạo ra sự tăng trưởng nhất thời ở một số địa phương, nhưng lại gây nên sự phức tạp chung lâu dài. Có lẽ là một phần cũng là chưa quán triệt và vận dụng sinh động các quan điểm về phát triển và chuyển đổi cơ cấu kinh tế vùng trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

(12)  Các vùng kinh tế trọng điểm hiện sản xuất khoảng 2/3 GDP cả nước và có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn 1,5 lần tốc độ chung và khoảng cách phát triển giữa các vùng đang loãng ra. Tuy nhiên, khi xét thu nhập thực tế thì khoảng cách không lớn do thu nhập của các hộ gia đình chỉ chiếm khoảng 2/3 GDP, ở các vùng kinh tế phát triển lại có tỷ lệ điều tiết lớn hơn. Kết quả là, thu nhập của thành thị chỉ gấp 2,3 lần ở nông thôn và 20% người nghèo đang có thu nhập 8% GDP, một tỷ lệ cao hơn nhiều nước, phản ánh tình trạng công bằng khá tốt hiện nay.

(13) Tình trạng co kéo các nhà đầu tư, đưa ra các chính sách ưu đãi riêng vượt “khung” chung, có lẽ một phần chưa xử lý tốt vấn đề “công bằng theo vùng”.

 

PGS.TSKH Nguyễn Quang Thái

Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam

       Nguồn : Nghiên cứu kinh tế số 312 – Tháng 5/2004

(3907 Lượt xem)

CÁC TIN BÀI KHÁC:
Ngôn ngữ Ngôn ngữ
English (United States) Tiếng Việt (Việt Nam)
Hoạt động nghiên cứu khoa học Hoạt động nghiên cứu khoa học
Tin hoạt động nghiên cứu khoa học tháng 9 năm 2019 (16/10/2019)

Hội thảo khoa học "Tác động của Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 và Kinh tế số đến nguồn nhân lực, cách thức vận hành và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Thành phố" (10/9/2019)

Tin hoạt động khoa học tháng 8 năm 2019 (4/9/2019)


Số lượt truy cập Số lượt truy cập
20213898