NỀN KINH TẾ SẼ VỀ ĐÂU KHI FED TĂNG LÃI SUẤT?

11/11/2023

Fed Kinh Te Suy Thoa

Trong cuộc họp báo kéo dài một giờ đồng hồ trong bối cảnh FED tăng lãi suất, Chủ tịch FED Jerome Powell đã nói “không biết” 4 lần. 

Với câu hỏi về khả năng tránh suy thoái kinh tế như thế nào, ông Powell trả lời: “Khó nói”. Một người khác đặt câu hỏi: “Lãi suất sẽ cao như thế nào?”, người đứng đầu FED cũng trả lời ngắn gọn: “Rất không chắc chắn”.

Jerome Powell không phải là người duy nhất không đưa ra được câu trả lời trước tình cảnh kinh tế ảm đạm. Các nhà hoạch định chính sách, các doanh nghiệp và người dân đã trong tình trạng “mòn mỏi” trong hơn 2 năm qua. Giờ đây, sự bi quan về viễn cảnh kinh tế trước mắt đang dần hiện rõ.

Giáo sư Karen Dynan, nguyên Phụ tá Bộ trưởng đặc trách Chính sách Kinh tế và chuyên gia kinh tế trưởng của Bộ Tài chính Hoa Kỳ, hiện đang công tác tại ĐH Harvard cho biết:

“Nhìn chung, các nhà phân tích kinh tế dày dặn kinh nghiệm đều cảm thấy bất lực. Tôi nghĩ FED cũng đã nhận ra rằng, trước đó, họ đã không lường trước viễn cảnh xảy ra hiện tại”.

Cũng theo bà Dynan, có nhiều lí do dẫn tới tình hình kinh tế như trong thời gian qua. Lạm phát vẫn tiệm cận mức cao nhất trong 40 năm, nhiều bộ phận của nền kinh tế chưa bắt kịp với các động thái quyết liệt của FED.

Vừa qua, FED đã tăng lãi suất lần thứ sáu kể từ tháng 3.2022, thông báo mức tăng thứ tư liên tiếp lên 0,75%, lần cao nhất kể từ năm 1994. Điều đó đã đưa lãi suất của FED từ 3,75% đến 4%. Tỉ lệ này được dựa báo có thể vượt quá 5% vào đầu năm 2023.

Cho đến nay, những động thái chống lạm phát của FED đã khiến thị trường nhà ở suy giảm nghiêm trọng. Nhiều người không dám xuống tiền mua nhà trả góp vì lãi vay thế chấp tăng cao. Việc tăng lãi suất có độ trễ rất khó phân tích; hoặc do chuỗi cung ứng chậm chạp, ảnh hưởng từ cuộc chiến của Nga ở Ukraina. Hành động quyết liệt của FED không thể giải quyết được những điều này.

Một vấn đề khác được chỉ ra nằm ở thị trường lao động. Đây là thị trường vẫn có khả năng phục hồi đáng kể. Nhưng ở đó, viễn cảnh ngày càng trở nên tồi tệ. Thị trường việc làm dường như đang có dấu hiệu suy giảm: Số lượng tăng trưởng việc làm đã chạm mức 261.000 việc vào tháng 10 rồi lại giảm nhẹ.

Trong khi đó, mức tiền lương có tăng trưởng tăng nhẹ trong tháng 10.2022, với thu nhập trung bình hàng giờ tăng 0,4%, ở mức 32,58 USD; song năng suất của người lao động lại đang giảm với tốc độ nhanh nhất trong vòng 75 năm qua.

Mặt khác, yếu tố nước ngoài cũng cần được nhắc đến. Các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới đều đồng loạt tăng lãi suất để kiểm soát lạm phát. Những động thái tưởng chừng tích cực đó lại vô hình trung khuếch đại lẫn nhau, càng khiến hệ thống tài chính toàn cầu bất ổn. Mối quan hệ Mỹ-Trung cũng đang căng thẳng dưới áp lực kinh tế và an ninh quốc gia.

Về phần châu Âu, lục địa già đang phải đối mặt với nguy cơ khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng vào mùa đông này, sau khi Nga ngừng cung cấp khí đốt tự nhiên qua đường ống Nord Stream 1.

Vấn đề cuối cùng được đặt ra, là FED sẽ có những động thái như thế nào trước tình hình hiện tại?

Các quan chức kiên quyết rằng sẽ kiểm soát lạm phát, bất chấp nguy cơ gây suy thoái. Những người này cũng nhấn mạnh, nếu ít có động thái để kiềm chế lạm phát hiện tại thì sẽ gây ra nhiều vấn đề hơn.

Trong thời gian tới, các quan chức FED sẽ bắt đầu cân nhắc xem nên làm gì tiếp theo, đưa ra những dự báo mới tại cuộc họp chính sách sắp được tổ chức.

“Không có một chỉ báo nào có thể tự định hướng chính sách” - Chủ tịch Fed chi nhánh Boston Susan Collins nói - “Các quyết định sẽ phải được đánh giá rất cẩn thận. Nhiệm vụ của chúng tôi còn phức tạp hơn, vì có thể làm nhiễu các tín hiệu”.

"Với tình hình hiện tại, “tốt hơn hết, là những ai không hiểu về tình hình kinh tế hiện tại thì nên nói là không hiểu. Như vậy vẫn còn tốt hơn những người tưởng mình hiểu, mà cuối cùng lại không hiểu hoặc hiểu ít” - Giáo sư Karen Dynan của trường ĐH Harvard nói.

Bản in

Ý kiến bạn đọc

(*)
Hãy để gửi bình luận

TIN MỚI NHẤT